SPARK – Sokken verven
Hier kan je één van de spelfiches downloaden van SPARK. SPARK wil een vonk voor technologie en wetenschap, of kortweg STEM, laten overslaan naar de grote groep maatschappelijk bewogen jongeren uit de jeugdbeweging. In deze activiteit gaan we aan de slag met je eigen sokken verven met etenswaren die je thuis of in de natuur vindt. We gebruiken de ‘dip-dye’ en ’tie-dye’ techniek voor mooie kleurenovergangen en een opvallend resultaat. Keep it simple en start met een sok. Nadien kan je andere kledingstukken testen zoals een T-shirt of muts!
Wat hebben we nodig?
Benodigdheden
Gereedschappen
Download de spelfiche!
Hier kan je de spelfiche downloaden om stap voor stap je eigen sokken te verven met natuurlijke kleurstoffen.
Maak je kleurstof oplossing!
Bietenverf maken
Maak de bieten schoon en hak ze fijn. Een referentie kunnen 2 middelgrote bieten per paar sokken. Doe de bieten in een pan en voeg water toe tot ongeveer 2,5 cm boven de bieten. Laat dit een uurtje koken. Zodra het water in de pan een dieprode kleur heeft,
verwijder je de bieten en laat je het bietenwater op kamertemperatuur komen.
Kurkuma verf maken
Maak een pasta van 3 eetlepels kurkuma en 2 eetlepels azijn. Vul een pan met een liter
water en voeg de kurkumapasta toe. Laat dit mengsel een uurtje koken. Zodra het mengsel een diepgele kleur heeft, laat je het op kamertemperatuur komen.
Maak de bieten schoon en hak ze fijn. Een referentie kunnen 2 middelgrote bieten per paar sokken. Doe de bieten in een pan en voeg water toe tot ongeveer 2,5 cm boven de bieten. Laat dit een uurtje koken. Zodra het water in de pan een dieprode kleur heeft,
verwijder je de bieten en laat je het bietenwater op kamertemperatuur komen.
Kurkuma verf maken
Maak een pasta van 3 eetlepels kurkuma en 2 eetlepels azijn. Vul een pan met een liter
water en voeg de kurkumapasta toe. Laat dit mengsel een uurtje koken. Zodra het mengsel een diepgele kleur heeft, laat je het op kamertemperatuur komen.
Was en droog.
Was en droog je sokken enkele keren om vuil en chemicaliën te verwijderen die de opname van de natuurlijke kleurstof zou kunnen verstoren.
Mengen maar!
Meng in een grote pot of fixeerbad, 250 ml azijn en 1 liter water. Breng dit aan de kook, nadien laat je dit afkoelen tot ongeveer 60 graden.
Kies je techniek!
Opgelet, er zijn twee verschillende technieken waar je mee kan experimenteren. Lees hieronder hoe je elke techniek kan toepassen.
Dip-dye
Doop het ene uiteinde van je sok in de bietenverf, hang de rest van de sok over de buitenkant van de pan zodat hier geen verf intrekt.
Tie-dye
Vouw de sokken op in een een zigzagpatroon, bind ze met elastiekjes aan beide kanten vast en dompel de sokken volledig onder in de bietenverf
Dip-dye
Doop het ene uiteinde van je sok in de bietenverf, hang de rest van de sok over de buitenkant van de pan zodat hier geen verf intrekt.
Tie-dye
Vouw de sokken op in een een zigzagpatroon, bind ze met elastiekjes aan beide kanten vast en dompel de sokken volledig onder in de bietenverf
Verven!
Voeg de sokken toe aan het fixeerbad. Opgelet, als de temperatuur te hoog is zullen je sokken krimpen.
Even geduld…
Laat de sokken 3 uur of langer liggen om in te trekken. Nadien haal je de sokken er voorzichtig uit en knijp deze uit, dit om overtollige kleurstof te verwijderen. Laat je sokken drogen, nadien kan je de sokken strijken voor een langer behoud van de kleur.
Link met STEM
Wetenschap van het kleuren!
De benodigde kleuren voor het verven van textiel zijn rood, blauw en geel. Hier kunnen
mengsels van gemaakt worden voor het ontwikkelen van andere kleuren. Natuurlijke kleurstoffen
hebben, ook al is het beperkt, nog steeds een aandeel in het verven van textiel. De synthetische kleurstoffen kunnen vervolgens de eigenschappen van de natuurlijke kleurstoffen verbeteren, zoals bijvoorbeeld een betere lichtechtheid. Daarnaast kunnen er synthetische kleurstoffen ontwikkeld worden die lijken op kleuren die in de natuur nauwelijks voorkomen, zodat de bron niet uitsterft.
De benodigde kleuren voor het verven van textiel zijn rood, blauw en geel. Hier kunnen
mengsels van gemaakt worden voor het ontwikkelen van andere kleuren. Natuurlijke kleurstoffen
hebben, ook al is het beperkt, nog steeds een aandeel in het verven van textiel. De synthetische kleurstoffen kunnen vervolgens de eigenschappen van de natuurlijke kleurstoffen verbeteren, zoals bijvoorbeeld een betere lichtechtheid. Daarnaast kunnen er synthetische kleurstoffen ontwikkeld worden die lijken op kleuren die in de natuur nauwelijks voorkomen, zodat de bron niet uitsterft.
